TẠP GHI HUY PHƯƠNG 1 – NỤ CƯỜI

 

Chúng ta vào cái thuở biết yêu, chắc thế nào cũng có một lần nào đó, ra dường gặp một nụ cười, về nhà mà bỗng nhớ mãi, bâng khuâng, vui sướng, chân sáo tung tăng và lòng như mở hội, nói như ai đó: “Một nụ cười chỉ nở ra trong khoảnh khắc nhưng có khi làm cho ta nhớ suốt đời”.Vậy thì một nụ cười chẳng mất vốn, người trao không nghèo đi, mà kẻ nhận thì bỗng cảm thấy mình giàu có thêm. Thế gian dùng chữ nụ cười, xem đó như là một thứ bông hoa dâng hiến, luôn luôn đem lại niềm vui cho những người khác.

Người ta thường so sánh một cách bóng bẩy nụ cười như ngọn gió mát mùa hè, như tia nắng xuyên qua đám mây mù, như hơi ấm làm tuyết băng tan. Và nụ cười nào chẳng thơm tho như trong thơ Hoàng Anh Tuấn “chiếc răng khểnh, xin nụ cười cam thảo”. Nếu chúng ta không giàu có của cải thì hãy ban phát nụ cười, đừng bao giờ để quên nụ cười trong chiếc hòm có ổ khóa. Nói như Dale Carnegie trong cuốn “How to win friends…”: “Có nhiều bà muốn gây thiện cảm với mọi người, phí cả một gia tài để mặc vào người lụa là, gấm vóc, đeo vào mình những châu cùng báu, nhưng than ơi, quên hẳn cái bộ mặt chua ngoa và ích kỷ của mình. Họ quên rằng đối với đàn ông, nét mặt nụ cười quan trọng hơn tơ lụa khoác lên mình”. Nhưng nụ cười này phải phát xuất từ tấm lòng chân thật, không phải là nụ cười lạnh nhạt chỉ bám ngoài môi. Người đối diện sẽ hiểu thế nào là nụ cười chân thật phát tự tâm hồn, thế nào là nụ cười nhếch mép chỉ điều khiển bằng cơ miệng.

Người ta khuyên các thương gia rằng: “Từ đây, khi giao tiếp, gặp ai cũng cười, lúc nào cũng mỉm cười, rồi đến đây cho tôi biết kết quả sẽ ra sao?”.

Về việc buôn bán phải giao tiếp với khách hàng, phương ngôn Trung Hoa có câu: “Không biết cười thì đừng mở tiệm”, nhưng thực tế rất nhiều ông bà đã mở tiệm mà không biết cười. Người điều hành một cửa hàng thành công là một người biết chọn một cô bán hàng có học lực lớp ba mà có nụ cười duyên dáng hơn là một cô có cử nhân mà mặt lạnh như tiền. Điều này nhìn vào sinh hoạt của cộng đồng người Việt, người ta thấy công việc làm ăn, buôn bán người Việt còn thiếu hẳn nụ cười.

Tôi không nói ngoa đâu, bạn cứ thử đi chợ một lần xem sao. Khi bạn bỏ hàng lên giây belt xong, cô bán hàng đứng ngay trước mặt bạn cũng không buồn nhếch mép, cũng không nhìn vào mặt bạn, chưa nói tới chuyện cô chào hỏi bạn một câu. Cô lạnh lùng “scan” món hàng, nói một con số, chìa tay lấy tiền bạn, trả lại tiền thối, thẫn thờ, uể oải như vừa bị mất ngủ đêm qua. Khi vui, thì cô còn quay đầu nghiêng ngửa nói chuyện với người bán hàng ở “line” bên cạnh hay với người bỏ hàng vào bao, mà không ngó ngàng gì tới người khách hàng đứng trước mặt.

Vào một tiệm ăn, người tiếp viên lừ đừ tiến lại, dí cho bạn tấm “mơ nuy”, ghi món ăn, rồi mang món ăn ra như một “robot” cổ điển, nếu là “robot” hiện đại như người Nhật mới phát minh gần đây thì chắc biết cả cười lẫn chào hỏi rồi. Cứ thử so sánh với một tiếp viên trong nhà hàng Mỹ thì chúng ta sẽ thấy rõ. Nhiều khi nghĩ tiếc đồng bạc, thà cho cái ông homeless đứng ở đầu đường còn có lý hơn. Nếu những ai không thích cái nghề hằng ngày phải tiếp xúc với khách hàng, nhất là với đồng hương tóc đen da vàng, thì họ có thể chọn một nghề khác, như nghề cắt cỏ ngoài vườn hay rửa chén ở bếp sau để khỏi phải nhếch mép với ai mà ông cho là quá khó nhọc.

Thế thì không biết, các ông chủ tiệm, chủ chợ đã chọn nhân viên phục vụ, bán hàng theo tiêu chuẩn nào, và trước khi thâu nhận vào làm, họ có được qua phần huấn luyện về sự giao tiếp với khách hàng không? Nghe nói các cô tiếp viên Air Việt Nam nay cũng đã biết cười rồi,  thì hàng chè cháo hải ngoại cũng nên tu bổ lại hàng ngũ tiếp viên cho nó lịch sự đôi chút. Còn ở đây, sống nhờ đồng hương nhưng lại coi thường đồng hương, khách hàng chịu đựng dần dà thành quen, cũng chẳng ai buồn nói, có tránh chợ này thì cũng gặp chợ kia, chạy đâu cho thoát. Con cá có tươi hơn, bó hành có rẻ một chút nhưng lúc trả tiền nhìn những bộ mặt lạnh như băng thấy cũng nản.

Tiện đây cũng nên nói thêm một ngoại lệ. Khách hàng ở Hoa Kỳ thì cần đón tiếp bằng một nụ cười, trong khi các cô bán hàng thuộc hệ thống bán hàng của Wal Mark tại Đức Quốc thì được huấn luyện là không nên cười với khách hàng, vì sẽ bị khách hàng hiểu lầm là “flirting” (tán tỉnh).

 

Tôi thường trách vợ tôi và mấy đứa con gái trong nhà sao dễ cười với ba cái chuyện hài diễu trong các băng DVD nhạc của các trung tâm sản xuất. Nhiều khi coi hết một vở kịch mươi lăm phút mà tôi chỉ nhếch mép được có đôi lần, trong khi vợ con  thì cười như nắc nẻ. Về sau tôi mới khám phá ra là phái nữ dễ cười nhiều gấp ba lần phái nam. Không tin, các bạn cứ xem một đoạn băng quay phía khán giả ngồi dưới sân khấu, thấy các cô các bà cười nhiều, cười ngoẹo cả cổ,  cong cả người, cười đến chảy nước mắt nước mũi. Không phải các ông không biết cười, nhưng cái cười của các ông phần nào chừng mực, không mở rộng, thoải mái và thả hết “ga” như quí bà.

Nhiều vị giáo sư thì cho rằng khi giảng bài đến những đoạn vui thì các nữ sinh viên dễ bật cười hơn là phía nam sinh.

Theo sự nghiên cứu của các chuyên gia, thì nhờ cái cười đó mà quí Bà có tuổi thọ hơn 6 năm so với tuổi thọ của đàn ông, còn đàn ông chúng ta không biết cười nên chết sớm là phải. Cho nên trên thế gian này, có nhiều quả phụ hơn là đàn ông chết vợ.

Mặc dầu là một bác sĩ tây y, Joseph Mercola trong Mercola.com đã cho chúng ta biết không có gì tốt cho sức khỏe, khỏi cần thuốc men bằng cái cười, cười lớn hay cười mỉm cũng được, cũng tốt cho hệ thống tuần hoàn, hệ thống tiêu hóa, hệ thống hô hấp, trung khu thần kinh và cả hệ thống nội tiết. Theo nghiên cứu, cười có thể tăng sức cho hệ thống miễn dịch, giữ cho cơ thể khỏi bệnh tật, chống cảm cúm và nhất là đối với những người bị bệnh tiểu đường loại 2, cười có thể chuyển hóa chất đường sau những mỗi bữa ăn.

Đối với những người bệnh tật, cười giúp cho việc chữa bệnh mau có kết quả, thì đối với những người khỏe mạnh, cười lại giúp cho ta không bị bệnh tật, vui với công việc và đem lại không khí tươi vui cho đời sống gia đình và giảm sự ưu phiền hằng ngày.

Đông y cũng xác quyết rằng cười chữa được rất nhiều thứ bệnh. Ngoài việc tốt cho bộ phận hô hấp, tiêu hoá, cười có thể làm cho người ta không bị thiên đầu thống, bớt đau lưng. Người ta còn chứng minh rằng cứ sờ vào bụng rồi bắt đầu cười to lên vài lần trong ngày thì hết táo bón, ung thư dạ dày cũng tiêu, mà đường ruột cũng tốt. Viêm khớp thì cứ nhìn vào khớp mà cười ha hả thì khớp cũng hết đau.

Đúng là “một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ!”

Có người đăm đăm nghiêm nghị, khó chọc cười. Trong quân đội thì tướng tá khó cười hơn lính trơn. Ngoài dân sự thì Tổng Giám Đốc ít cười hơn thư ký, ông chủ khó cười hơn nhân viên bán hàng. Càng cấp cao thì càng ít cười, do đó tuổi thọ càng ngắn. Nhưng nhận xét này có lẽ không mấy đúng, vì chẳng mấy khi thấy các cô bán hàng ở các chợ Việt Nam nở một nụ cười với khách hàng cho mát ruột.

Không ai chứng minh được loài vật có cái cười, nên chỉ con người là con vật duy nhất cười được thôi, đó là ưu thế của Trời ban, sao không tận dụng.

Ở Huế khoảng năm 1950, có một ông nhà giáo  tên Ngô Ganh, về sau làm Quản Đốc đài Phát thanh Huế có thể biểu diễn được 36 giọng cười theo âm thanh, nhưng về ý nghĩa thì có người cũng đã kê được con số không kém như thế: cười mỉa, cười đểu, cười khì, cười nịnh, cười cầu tài, cười ruồi, cười ngạo, cười nhạo, cười giả lả, cười nụ…

Còn cười gượng như Thúc Sinh khi Hoạn Thư bắt Kiều hầu đàn dưới trướng thì chỉ bầm gan tím ruột thêm, làm sao sống lâu được (Sinh càng thảm thiết bồi hồi- vội vàng gượng nói gượng cười cho qua). Một loại cười gượng gạo khác như “tiếu tợ nam nhi lạc đệ thì” thì cười xong còn nhìn quanh xem có ai biết mình vừa thi hỏng không? Người bi quan ủ rũ lại định nghĩa “cười là nụ khóc khô không lệ”, hoặc cay đắng thì cho rằng: “khi vui muốn khóc, buồn tênh lại cười”.

Cứ theo như cụ cố Nguyễn Văn Vĩnh thì có lẽ người Việt chúng ta ít bệnh tật và sống lâu, vì cụ đã phán: “An Nam ta gì cũng cười. Hay cũng cười. Dở cũng cười. Nhăn răng  hì một tiêng, mọi việc hết nghiêm trang”. Chắc vì vậy, mà “nhà nước Việt Nam ta” vừa công bố số tuổi thọ trung bình của người Việt hiện nay là 83 tuổi (?), trong khi tuổi thọ của nữ giới Nhật nhất thế giới là 87.6 tuổi và Trung Quốc chỉ 67.88 tuổi.

Be the first to comment

Leave a Reply