Công bố ngày thi hành án tử ‘là bình thường’

Phiên phúc thẩm tháng 7 năm 2016 xét về vụ thảm sát 6 người tại Bình Phước

Ngày 14/11, một số báo đăng tin Tòa án Nhân dân Bình Phước cho biết Hội đồng Thi hành án quyết định ngày 17/11 “sẽ thi hành án tử hình đối với Nguyễn Hải Dương bằng hình thức tiêm thuốc độc.” Ông Dương là chủ mưu trong vụ giết sáu người ở Bình Phước xảy ra hai năm trước.

Trước đây, các trường hợp bị thi hành án tử tại Việt Nam thường chỉ được biết đến sau khi đã tiến hành và tòa chỉ báo trước ngày thi hành án cho người nhà phạm nhân.

Ông Vũ Phi Long, cựu Phó chánh tòa Hình sự, Tòa án Nhân dân TP.Hồ Chí Minh được báo Tuổi Trẻ hôm 15/11 dẫn lời nói việc thông báo thi hành án tử “chỉ được thực hiện đối với gia đình tử tù chứ không cho những người khác biết.”

“Một lý do để đề phòng là nếu thông tin này không được bảo mật thì có thể xảy ra hiện tượng cướp pháp trường, hoặc gây khó khăn cho quá trình di chuyển phạm nhân từ trại tạm giam đến nơi thi hành án,” báo Tuổi Trẻ ghi.

Sau khi có tin về ngày thi hành án tử đối ông Dương, một số báo Việt Nam đã lập tức có bài phỏng vấn bố của ông và người nhà của nạn nhân.

Hôm 16/11, trả lời BBC từ TP Hồ Chí Minh, Luật sư Đặng Đình Mạnh, Trưởng văn phòng luật mang tên ông, nói: “Việc công bố ngày thi hành án tử là bình thường. Tôi không thấy việc công bố thông tin thi hành án tử hình thì ảnh hưởng gì đến nhân quyền của bị án vì án tử hình đã được tuyên công khai trong phiên tòa.”

“Nhưng tôi cũng công nhận là không thấy có quy định công khai thông tin loại này. Và thông lệ trước giờ vẫn thấy là chỉ có gia đình người nhà bị án được thông báo mà thôi.”

Ông cũng nói thêm rằng việc Việt Nam chuyển cách thức tử hình từ xử bắn sang tiêm thuốc độc từ năm 2011 được xem là cách thức nhân đạo hơn đối với bị án.

Theo trình tự, Luật sư Mạnh giải thích, trước khi tiêm mũi thuốc quyết định làm tim ngừng đập (100 miligrams Potassium chloride), bị án được tiêm mũi thuốc gây mê (5 grams Sodium thiopental), sau đó là mũi tiêm gây liệt hệ thần kinh và cơ bắp (100 miligrams Pancuroium bromide). Theo đó, bị án sẽ mê dần rồi mới bị đưa vào tình trạng chết mà không đau đớn về thể xác.

Luật sư Mạnh nói: “Tuy nhiên, do không mua được thuốc để thực hiện án tử hình, nên đến năm 2013, Việt Nam đã sử dụng thuốc nội địa, theo đó, một nghị định với nội dung quy định các bước tiêm thuốc độc bị đơn giản hóa. Ví dụ: Thay vì “Bước 1: Tiêm 5 grams Sodium thiopental” trở thành “Bước 1: Tiêm thuốc làm mất tri giác”. Thế nhưng, “thuốc làm mất tri giác” là thuốc gì? Liều lượng ra sao? thì không hề được quy định rõ ràng.”

“Việc thay đổi bằng cách khuất tất, không quy định rõ liều lượng và loại thuốc sử dụng để tiêm cho bị án gây lo ngại, vì rất có thể, tính chất nhân đạo của cách thức tiêm thuốc độc thay thế cho xử bắn đã không còn được bảo đảm nếu thuốc tiêm gây ra sự đau đớn về thể xác cho bị án trước khi họ chết.”

Tuy nhiên, Luật sư Mạnh nói quan điểm cá nhân của ông là không ủng hộ án tử hình.

“Sinh mệnh con người là sản phẩm thiêng liêng của tạo hóa, thì theo đó, con người không thể tự ban cho mình quyền giết con người, cho dù nhân danh bất cứ gì!”

“Với hành vi xâm phạm nguy hiểm của một cá nhân vào cộng đồng, thì giải pháp tước sự tự do của cá nhân ấy bằng cách ly khỏi cộng đồng như hình phạt tù mà không cần lấy đi sinh mệnh là đủ vô hiệu hóa sự nguy hiểm của họ. Bản thân sự tước tự do đã là chế tài, hình phạt đối với cá nhân ấy.”

Luật sư Mạnh cũng cho rằng việc tuyên mức án tử không làm giảm bớt mức độ phạm tội.

Đề cập về một bài gần đây trên báo Thái Lan cho rằng chính quyền Việt Nam dùng án tử hình như vũ khí chính trị nhưng có vẻ “không làm run sợ” những quan chức tham nhũng, ông bình luận: “Tuy Bộ luật Hình sự có quy định về án tử hình đối với tội tham nhũng, nhưng tệ nạn tham nhũng vẫn hoành hành khắp nơi.”

“Người tham nhũng là viên chức nhà nước, và dù không có quy định nào minh thị, nhưng mặc nhiên, viên chức nhà nước có chức quyền đều là đảng viên.”

“Việc xử lý viên chức nhà nước là đảng viên có hành vi tham nhũng được diễn ra rất chậm chạp và trong nhiều trường hợp thì bị “chìm xuồng” hoặc xử lý rất nhẹ nhàng đã khiến các viên chức nhà nước “lờn” pháp luật.”

“Bằng chứng là cho đến nay, tuy tệ nạn tham nhũng hoành hành tràn lan, nhưng có bao nhiêu án tử hình vốn được quy định để “răn đe” đã được tuyên đâu? Cho nên, tác dụng “răn đe” của án tử hình đối với tham nhũng không còn hiệu quả nữa.”

Luật sư Mạnh nói thêm: “Hiện nay, nhiều quốc gia trên thế giới đã bãi bỏ án tử hình, như các nước trong khối EU. Họ cho rằng bãi bỏ án tử hình là một bước tiến bộ về nhân quyền. Tuy vậy, quốc gia được xem là quán quân về nhân quyền là Hoa Kỳ thì vẫn duy trì án tử hình. Điều đó cho thấy trong lĩnh vực án tử hình, thì tiêu chuẩn nhân quyền của các quốc gia trên thế giới có sự khác biệt.”

“Tôi cho rằng việc duy trì án tử hình ở Việt Nam hay ở bất cứ quốc gia nào khác đều mang tính chất giai đoạn. Tuy vậy, gần đây nhất, Luật Hình sự Việt Nam mới tu chính có hiệu lực vào 1/1/2018 đã hủy bỏ thêm án tử hình đối với bảy tội danh là tiến bộ đáng khuyến khích.”

“Với xu thế hiện nay ngày càng nâng cao nhận thức và tôn trọng về nhân quyền, thì tôi tin rằng sẽ có lúc tất cả các quốc gia trên toàn thế giới sẽ đều loại bỏ án tử hình trong hệ thống pháp luật của họ và Việt Nam cũng sẽ phải theo xu hướng ấy,” Luật sư Mạnh nói với BBC.

 

Be the first to comment

Leave a Reply